Toezicht in het sociaal domein

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor goede, veilige en rechtmatige ondersteuning aan inwoners. Toezicht helpt om te borgen dat die ondersteuning ook daadwerkelijk van voldoende kwaliteit is en dat publieke middelen worden ingezet waarvoor ze bedoeld zijn.

Binnen Noord- en Midden‑Limburg werken veertien gemeenten samen aan toezicht op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. Het toezicht is gericht op het voorkomen van problemen, het leren en verbeteren, en waar nodig het corrigerend optreden.

Toezicht is daarmee een belangrijk instrument om inwoners te beschermen en het vertrouwen in het sociaal domein te versterken.

Regionaal toezicht via de MGR

Het toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid wordt regionaal georganiseerd binnen de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg‑Noord (MGR). De toezichthouders werken onafhankelijk en hebben wettelijke bevoegdheden om onderzoek te doen.

De MGR voert het toezicht uit namens de deelnemende gemeenten in Noord‑ en Midden‑Limburg. Daarbij wordt samengewerkt met onder andere gemeenten, contractmanagement, beleidsmedewerkers en externe partners zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Het toezicht richt zich op aanbieders van:

• Wmo‑voorzieningen (kwaliteit- en rechtmatigheidstoezicht)
• Jeugdhulp (rechtmatigheidstoezicht)

Kwaliteitstoezicht

Kwaliteitstoezicht gaat over hoe ondersteuning wordt geleverd. Er wordt bijvoorbeeld gekeken of ondersteuning:

• veilig en verantwoord is,
• aansluit bij de behoeften van de cliënt,
• wordt uitgevoerd door voldoende deskundige professionals,
• voldoet aan wetgeving, beleid en contractafspraken.

Voor de Wmo ligt het kwaliteitstoezicht bij de gemeentelijke toezichthouders.

Voor de Jeugdwet ligt het kwaliteitstoezicht primair bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Toezichthouders hebben hierin ook een verwijzende rol.

Rechtmatigheidstoezicht

Rechtmatigheidstoezicht gaat over of middelen rechtmatig worden ingezet. De toezichthouder onderzoekt bijvoorbeeld:

• of ondersteuning daadwerkelijk is geleverd,
• of deze terecht is ingezet,
• of declaraties voldoen aan wet- en regelgeving en contractafspraken.

Het rechtmatigheidstoezicht voor zowel Wmo als Jeugdwet is volledig belegd bij gemeenten en wordt regionaal uitgevoerd via de MGR.

Signalen melden | Melden met vertrouwen

Heeft u zorgen over de kwaliteit of rechtmatigheid van ondersteuning of zorg? Dan kunt u dit melden bij het toezicht.

U kunt ervoor kiezen om anoniem te melden. Toch vragen wij u om, waar mogelijk, uw naam en contactgegevens achter te laten. Dit helpt ons om uw melding beter te begrijpen, aanvullende vragen te stellen en feiten te verifiëren. Dit is vaak nodig om te kunnen beoordelen of een onderzoek gestart kan worden. Uw informatie is hierin van belang.

Uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld

Veel melders zijn bang dat hun naam bekend wordt bij de zorgaanbieder of andere betrokkenen of het signaal te herleiden is naar de persoon. Die zorg begrijpen wij.

Toezicht gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. Namen en contactgegevens van melders worden niet gedeeld met zorgaanbieders of andere betrokkenen. Wanneer een melding leidt tot vervolgacties of onderzoek, wordt steeds beoordeeld hoe informatie gebruikt kan worden zonder dat deze naar een melder te herleiden is.

Waarom contactgegevens belangrijk zijn

Met contactgegevens kunnen wij:

• aanvullende vragen stellen wanneer informatie ontbreekt;
• feiten en omstandigheden beter duiden;
• signalen verifiëren;
• beoordelen of nader onderzoek mogelijk of noodzakelijk is.

Zonder contactgegevens ontbreekt deze mogelijkheid soms. Hierdoor kan het voorkomen dat een melding onvoldoende aanknopingspunten biedt om onderzoek te starten of vervolgacties te ondernemen.

Vervolg onderzoek

In het belang van (mogelijk) onderzoek wordt er door de toezichthouders geen inhoudelijke terugkoppeling gegeven aan een melder. Wel ontvangt de melder altijd een ontvangstbevestiging van het signaal.
Voorbeelden van signalen:

• structureel onvoldoende kwaliteit van ondersteuning;
• ondersteuning die niet geleverd lijkt te worden maar wel wordt gedeclareerd;
• zorgen over inzet van onbevoegde of onvoldoende gekwalificeerde medewerkers;
• opvallende patronen of herhaalde klachten.

Samen zorgen we ervoor dat signalen bijdragen aan veilige, goede en rechtmatige ondersteuning voor inwoners.

Signaal melden?

Meldpunt zorgsignalen

Melden van calamiteiten

Een calamiteit of geweldsincident is een ernstige gebeurtenis die mogelijk samenhangt met de geleverde ondersteuning. Bij dit type situaties staat veiligheid altijd voorop.

• Wmo‑aanbieders zijn wettelijk verplicht calamiteiten en geweldsincidenten bij een Wmo-voorziening direct melden aan de toezichthouder Wmo (in Limburg-Noord binnen 3 werkdagen). Dit is vastgesteld in artikel 3.4 van de Wmo 2015.
• Jeugdhulpaanbieders melden calamiteiten en geweldsincidenten bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De wettelijke definitie van een calamiteit is:
“een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van een voorziening en die tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een cliënt heeft geleid.”

Een geweldsincident wordt in de wet omschreven als:

“het seksueel binnendringen van het lichaam van of ontucht met een cliënt, alsmede lichamelijk en geestelijk geweld jegens een cliënt, door een beroepskracht dan wel door een andere cliënt met wie de cliënt gedurende het etmaal of een dagdeel in een accommodatie van een aanbieder verblijft.”

Ook suïcides en poging tot suïcide met ernstig letsel tot gevolg vallen onder dit wettelijke kader en moeten gemeld worden bij het toezicht Wmo.

Het toezicht richt zich niet op schuldvragen, maar op de vraag:

Had deze gebeurtenis voorkomen kunnen worden en wat is nodig om herhaling te voorkomen?

Aanbieders wordt in principe gevraagd zelf onderzoek te doen en verbetermaatregelen te formuleren. De toezichthouder beoordeelt dit en bepaalt of aanvullende acties nodig zijn.

Calamiteit melden?

Meldpunt Wmo

Meldpunt Jeugdzorg

Vragen over toezicht of het melden van signalen

Heeft u vragen over toezicht, twijfels over kwaliteit of rechtmatigheid, of wilt u een signaal afgeven?

E-mail: toezicht@sdln.nl

Telefoon: 088 678 15 00